Chiến lược kinh tế phải bao gồm phòng chống thiên tai

Giáo sư Tiến sĩ Vũ Trọng Hồng, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cho rằng những kinh nghiệm gần đây của quốc gia về thiên tai đã gây ra một phần do thất bại trong việc liên kết chiến lược quốc gia về phát triển kinh tế với kế hoạch ngăn ngừa thảm hoạ môi trường.

Bạn có nghĩ rằng một trong những nguyên nhân chính gây tổn thất nghiêm trọng sau những trận bão và lũ lụt gần đây là dự báo thời tiết xấu?
Tôi không thể đồng ý nhiều hơn. Ngành khí tượng học của chúng tôi cần phải cải thiện chất lượng dự báo thời tiết để giúp mọi người phản ứng với thiên tai và ngăn chặn các kết quả tồi tệ nhất.

Tuy nhiên, theo ý kiến ​​của tôi, sự yếu kém của dự báo thời tiết không nên chỉ đổ lỗi cho lĩnh vực khí tượng học, mà còn do việc đầu tư vào các cơ sở vật chất và thiết bị của ngành để làm tốt công việc của họ. Như chúng ta đều biết, dự báo thời tiết chất lượng cao đòi hỏi thiết bị cập nhật và các trạm radar để đo tốc độ gió và chuyển động không khí. Việt Nam chỉ có 10 trạm radar.

Việt Nam có ít hơn 100 trạm để đo lưu lượng nước lụt, trong khi chiều dài của đất nước là 2.000 km. Hơn nữa, địa hình của đất nước này khá phức tạp và nó được vượt qua bởi 3.500 con sông và suối. Những điều kiện tự nhiên như vậy đã gây ra những khó khăn rất lớn trong dự báo thời tiết.

Bên cạnh dự báo thời tiết xấu, những yếu tố nào khác đã gây hậu quả nghiêm trọng cho thiên tai?

Theo tôi, có hai nguyên nhân chính, đó là:

Thứ nhất, nói một cách khách quan, những thảm hoạ tự nhiên trong những năm gần đây đã biến đổi nghiêm trọng khỏi các mô hình khí hậu trước đây. Ví dụ, trong quá khứ, bão hoặc bão thường ít xảy ra vào tháng 11 và tháng 12. Vì vậy, những người sống ở khu vực miền trung không lo lắng về thời tiết ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp của họ và họ cảm thấy thoải mái khi ra biển để đánh cá. Nhưng năm nay, vào nửa đầu tháng 11, khu vực bị trúng hai cơn bão mạnh của Damrey và Hakui.

Thứ hai, chiến lược phát triển kinh tế quốc dân của chúng ta được tách ra khỏi chiến lược quốc gia phòng chống thiên tai.

Theo tôi, phát triển kinh tế và phòng chống thiên tai nên được coi là hai mặt của cùng một đồng xu. Nếu không, thành tựu kinh tế của chúng ta có thể sẽ bị cuốn trôi bởi thiên tai.

Bạn sẽ vui lòng giải thích chi tiết hơn về mối liên hệ chặt chẽ giữa các nhiệm vụ phát triển kinh tế và phòng chống thiên tai?

Việt Nam là một nền kinh tế dựa vào nông nghiệp, nhưng ngành nông nghiệp đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi thiên tai, bao gồm cả bão và lũ lụt. Tuy nhiên, nhiều vùng, đặc biệt là khu vực miền Trung, thiếu các công trình phòng chống lũ lụt, bao gồm đê hoặc cống. Đó là lý do tại sao bất cứ khi nào lũ lụt xảy ra toàn bộ khu vực bị hư hỏng nghiêm trọng.

Ngoài ra, trong tương lai gần, ngành công nghiệp cũng sẽ trở thành trụ cột của nền kinh tế quốc dân. Nhưng sự phát triển công nghiệp hiện nay của chúng tôi vẫn chưa tính đến những rủi ro do thiên tai gây ra. Đó là lý do tại sao một vài khu công nghiệp nằm trong những khu vực bị ngập lụt.

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, nhiều dự án của ngành quốc phòng đã gần như bỏ qua các tác động tiêu cực thiên tai sẽ có trong dự án của họ. Theo tôi, các dự án này nên được đặt ở vùng cao, thay vì ở các vùng thấp.

Bạn có nghĩ rằng Chính phủ, các cơ quan hữu quan và các địa phương nên cùng nhau tìm ra cách để đối phó với thiên tai, đặc biệt là bão và lũ lụt?

Tôi xin lỗi vì nói rằng đất nước chúng ta thiếu một chiến lược phát triển kinh tế tốt và cũng cần phải ngăn ngừa thiên tai.

Sau cơn bão hoặc bão, các cơ quan hữu quan luôn gặp nhau để chia sẻ kinh nghiệm, nhưng thường bỏ qua việc thể chế hoá các bài học kinh nghiệm.
Tôi xin lỗi vì nói rằng cuộc chiến chống thiên tai đã không được tiến hành chuyên nghiệp. Chẳng hạn, vào cơn bão tháng 10 vừa qua, Nhà máy thủy điện Hòa Bình đã phải mở tất cả tám cửa để bảo vệ nhà máy. Kết quả là, nhiều người nuôi cá đã mất lều cá của họ và đã bị bỏ lại vào cảnh nghèo đói.

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, chúng ta cần phát triển bản đồ các khu vực dễ bị lũ lụt hoặc bị ngập nước bất cứ khi nào có mưa lớn.
Theo kinh nghiệm của bạn, các biện pháp hiệu quả nhất để giảm thiểu thiệt hại sau mưa lớn hay bão là gì?

Theo tôi, biện pháp đầu tiên là dự báo khí tượng học tốt.

Thứ hai, tôi nghĩ Chính phủ nên dành nhiều tiền hơn – khoảng 2 phần trăm GDP – cho công việc dự báo khí tượng.

Với đường bờ biển 3.440 km, Việt Nam có nhiều thiên tai bao gồm lũ lụt, bão, sạt lở đất và hạn hán. Khoảng 71 phần trăm dân số và 59 phần trăm diện tích đất bị tổn thương do thiên tai, lũ lụt và bão gây ra số lượng tử vong cao nhất và thiệt hại về kinh tế lớn nhất.

Theo Ngân hàng Thế giới, Việt Nam mất 1-1,5% GDP hàng năm do thiên tai, gây cản trở cho sự phát triển kinh tế xã hội. Đó là lý do vì sao trong thời gian dài chúng ta nên có một bộ phận phòng ngừa thiên tai trong chiến lược quốc gia về phát triển kinh tế xã hội.

Giám Đốc Điều Hành

  • Mr Phương
  • 0914.16.1819 Hoặc 0903.05.6989

Nhân viên kinh doanh

  • Ms Tâm0167.885.6037

Tư vấn môi trường

  • Ms Hằng098.588.6371
  • Mr Du098.907.9007